En|العربیه
۱۳۹۶ دوشنبه ۳ مهر
جستجوجستجوارتباط با مسئولينارتباط با ماعضویت و ورود اعضاعضویت و ورود اعضانقشه سایتنقشه سایتاعضا هیئت علمیاعضا هیئت علمیدانشجویاندانشجویانصفحه اصلی
مهندسي شيمي گرايش طراحي فرآيندهاي نفت

جدول دروس عمومي
جدول و سرفصل هاي دروس پايه
جدول و سرفصل هاي دروس اصلي
جدول و سرفصل هاي دروس تخصصي
جدول و سرفصل هاي دروس اختياري
ضميمهA (جدول مقايسه اي برنامه قديم و جديد به تفكيك نوع درس)

مقدمه :
پس از تفويض اختيارات بازنگري برنامه درسي به دانشگاههاي داراي هيات مميزه و تشكيل كميته هاي تخصصي در سطح گروه‌هاي آموزشي شوراي بازنگري دانشكده ها و ستاد برنامه ريزي درسي دانشگاه اصفهان، گروه مهندسي شيمي نيز اقدام به بازنگري برنامه درسي خود نمود. با توجه به قديمي بودن سرفصل هاي مصوب وزارت متبوع و تحولات عميق علمي و تكنولوژيكي در سطح جهان، ضرورت اين اقدام از مدت‌ها قبل محسوس بود. از طرفي پس از چند بار كاهش سقف واحد هاي درسي توسط وزارت محترم ، بدون اعمال تغييرات لازم و همه جانبه در سرفصل‌ها، مشكلات عمده‌اي مانند همپوشاني‌هاي متعدد و مغفول ماندن مطالب مهم بوجود آمده بود. بازنگري دروس گروه مهندسي شيمي دانشگاه اصفهان با عنايت به موارد زير انجام شده است.

- اشكالات موجود در برنامه درسي كه توسط اساتيد محترم تذكر داده شده بود
- بررسي برنامه درسي دانشگاههاي معتبر داخل و خارج كشور
- تبادل نظر با متخصصين مختلف از صنعت
- جلسات 17 گانه كارگاه تخصصي انجمن مهندسي شيمي در خصوص بازنگري برنامه كارشناسي مهندسي شيمي
- پيشنهادات و مصوبات ستاد برنامه ريزي درسي دانشگاه اصفهان

در تهيه اين گزارش و انجام بازنگري برنامه درسي تمام همكاران گروه مهندسي اعم از اعضاي هيات علمي و كارمندان همكاري و همفكري گسترده‌اي داشته‌اند كه ضروري است از تمام اين افراد تشكر و قدرداني شود.

1 – مهندسي شيمي
تكنولوژي مهندسي شيمي به كوشش‌هاي اوليه انسان براي استفاده از مواد خام طبيعي بر مي گردد. براي مثال استفاده از آب براي استخراج مواد معطر از گل‌ها و برگ‌ها به منظور ساخت عطر و دارو از اولين فرايندهاي شناخته شده مي‌باشد. مي‌توان گفت كه قديمي‌ترين تكنولوژي‌ها در مرحله بين دوران انسان شكارچي و دوران انسان مقيم بوجود آمد. كشاورزي و گله داري تنها موقعي موفق است كه نظم پديده هاي طبيعي شناخته شود، به عبارت ديگر زماني كه انسان با مفهوم فيزيك آشنا شده باشد. فرآيند مقيم شدن انسان حدود 7000 سال پيش در دوران نئوليتيك ( Neolithic ) به وقوع پيوست. در تمام دورانهاي تمدن بشري پيشرفت فناوري ها عبارت بود از تغيير در مواد با كمك فرآيندهايي كه اكنون آن را عمليات واحد مي نامند. براي مثال آسياب كردن: براي خرد كردن دانه ها و توليد آرد، يا تبديل مواد معدني رنگي به رنگ، يا استخراج : براي توليد عطر و دارو از مواد خام گياهي و حيواني. گرچه حدود هزار سال قبل از ميلاد رياضيات و نجوم در بين النهرين پيشرفت نمود، گرچه هنر، معماري، فلسفه و هنرهاي بومي در فرهنگ يونان و روم بنيان گزارده شد، گرچه شيمي تجربي در دوران تمدن اسلام شكفته شد، گرچه تعداد زيادي دانشگاه در قرون وسطي وجود داشت، با اين حال توسعه چنداني در تكنولوژي فرآيندها و تجهيزات به عمل نيامد. به دلايل مختلف انجام امور به روشهاي سنتي خود انجام مي گرفت. هيچگونه بررسي سيستماتيك روي فرآيندهاي فيزيكي و شيميايي به عمل نمي آمد. در اموري از قبيل دارو، استخراج شكر، و به خصوص متالوژي استفاده از تكنولوژيهاي موجود در طول هزاران سال صرفاً بزرگتر و گوناگون تر شد.

مهندسي شيمي علم گسترده اي است كه تبديل مواد به يكديگر، جداسازي آميزه ها، اختلاط مواد و پديده هاي انتقال را مورد مطالعه قرار مي دهد. پايه اين علم در حقيقت بر استفاده از مواد خام طبيعي استوار است. آموزش مهندسي شيمي در دوره كارشناسي به گونه اي است كه دانش آموختگان اين رشته قادر به طراحي، راه اندازي، اداره و كنترل واحد هاي صنعتي صنايع شيميايي مي باشند. دامنه علم مهندسي شيمي آن چنان گسترده است كه زمينه هاي متعددي از جمله صنايع پتروشيمي، صنايع غذايي، صنايع مواد معدني و پالايش نفت و گاز را نيز در برمي گيرد.

برخلاف مسائل يك شيمي دان كه با تغيير مقياس و ظرفيت توليد تغيير نمي كنند مسائل يك مهندس شيمي در افزايش توليد دستخوش تغيير وتحول ميگردد و بسياري از مسائل فرايندي در مقياسهاي بزرگ شرايط و ويژگيهاي خاصي را طلب مي كنند. اين بدان معني است كه يك مهندس شيمي علاوه بر داشتن اطلاعاتي در زمينه شيمي (هر چند مختصر) در حجم بسيار بيشتري نيازمند درك فيزيكي و رياضي از پديده هاي فرايندي مي باشد. بعنوان نمونه يك مهندس شيمي در ساخت راكتورهايي كه قرار است در آنها حجم زيادي از يك محصول توليد گردد علاوه بر نيازهاي اطلاعاتي در زمينه شيمي واكنش و سرعت‌هاي واكنش (نقش شيميست) نيازمند اطلاعات بسيار جامعي در زمينه حركت سيالات، انتقال حرارت وانتقال جرم (پديده هاي انتقال) و ساختار فيزيكي راكتور مورد مطالعه است. به همين دليل است كه در طراحي يك واحد جديد از نقطة شروع كار مثل مرحلة پايلوت تا طراحي جزئي و راه اندازي وجود مهندسين شيمي ضروريست. پس مي‌توان گفت صنعتي شدن فرايند‌هاي شيميايي اولين دليل و انگيزه براي تشكيل و تربيت مهندسين شيمي بوده است. چرا كه مهندسان شيمي تاثير متقابل طراحي فيزيكي تجهيزات ومشخصات عملياتي آنها را بر يكديگر بهتر از مهندسان مكانيك و شيميدان‌ها مي دانند واين امر به آنها اجازه مي دهد كه بتوانند پيش بيني هايي در خصوص تغييرات محصولات وشرايط عملياتي ديگر در قبال افزايش مقياس داشته باشند.

1 -1- تعريف و هدف دوره كارشناسي مهندسي شيمي
دوره كارشناسي مهندسي شيمي يكي از دوره هاي آموزش عالي با قدمتي نزديك به 8 دهه مي باشد و هدف از تاسيس آن تربيت كارشناسان ماهر براي اداره صنايع شيميايي و صنايع مرتبط و بهره برداري از آنها است. مجموعة دروسي كه جهت اين دوره در نظر گرفته شده است تركيبي از دروس علوم پايه مهندسي، دروس اصلي مهندسي شيمي و دروس تخصصي در زمينه هاي وابسته به رشته مهندسي شيمي است كه متناسب با نيازهاي يك مهندس شيمي موفق در نظر گرفته مي شود. دروس پايه مبتني بر آموزش اصول علوم شيمي، فيزيك و رياضي و در جهت تقويت توانائيهاي مقدماتي دانشجويان در فراگيري دروس اصلي وتخصصي آموزش داده مي شود. دروس اصلي كه پيكرة اصلي آموزش اين رشته را تشكيل مي دهند مشتمل بر دروسي است كه متناسب با انتظارات از يك مهندس شيمي در تحليل و ارزيابي، و طراحي
يك فرايند تدوين مي گردند.

1 – 2 - نقش و توانايي دانش آموختگان دوره كارشناسي مهندسي شيمي
فارغ التحصيلان اين دوره مي توانند در كارخانه هاي صنايع شيميايي، غذائي، داروئي، پتروشيمي، پالايشگاه، صنايع شيمي معدني، صنايع داروسازي، صنايع توليد نيرو، صنايع پليمري و ….. مشغول فعاليت شده
و عهده دار امور زير باشند:
- بهره برداري از صنايع موجود به وجه مطلوب ( از لحاظ فني و اقتصادي )
- رفع اشكال و حل مسائل مربوط به اين تخصص
– تطبيق شرايط كمي و كيفي توليد با تقاضا
-توسعه و انتقال تكنولوژي به منظور بهبود شرايط توليدي صنايع شيميايي
-طراحي تجهيزات فرايندي و بهينه سازي فرايندها يا تجهيزات موجود
-برنامه ريزي فعاليتهاي كاردان فني در صنايع مربوطه
-امكان سنجي تاسيس يك فرايند از نظر فني و اقتصادي
-مديريت فروش و بازاريابي

1 – 3 – ضرورت و اهميت دوره كارشناسي مهندسي شيمي
كشور ايران يكي از غني ترين كشورهاي جهان از نظر مواد اوليه بويژه نفت و گاز مي‌باشد. با اين وجود بدليل عدم وجود دانش فني كافي اين مواد به بهاي اندك صادر و محصولات ساخته شده از آنها با هزينه هايي به مراتب بالاتر به كشور وارد مي‌شود. از اين رو تربيت متخصصين مهندسي شيمي ماهر متناسب با نياز هاي روز از اولويت هاي كشور به شمار مي‌رود. همچنين ضرورت و اهميت اين مجموعه با توجه به موارد زير بهتر مشخص مي گردد:
- تاكيد دولت جمهوري اسلامي ايران در خصوص برنامه ريزي توليد مواد در صنايع شيميايي، غذائي، داروئي، …. و رفع نابسامانيهاي موجود در اين صنايع و نيل به خودكفايي
- بهبود كيفي و كمي توليدات صنايع شيميائي، غذائي، داروئي، …. به كمك استفاده از مطلوب ترين فرآيندهاي فيزيكي و شيميايي كه به تحديد واردات و افزايش صادرات مي انجامد.
-نقش اساسي توليد فني و مطلوب محصولات در صنايع شيمائي، غذائي، داروئي، …. در حفظ سلامت و پيشرفت جامعه.
 
2 – بازنگري برنامه و اهداف آن
2-1 - هدف و روش كار
به طور كلي آموزش دوره‌هاي مهندسي در ايران به علت كمبود امكانات متناسب با نياز هاي هر رشته در زمانهاي مختلف و عدم انطباق آموخته هاي كلاسيك با مسائل موجود در صنعت كشور همواره دچار اشكال بوده است. رشته مهندسي شيمي به علت ويژگيهاي خاص خود علاوه بر مشكلات عمومي فوق دستخوش مشكلات خاصي نظير نوپايي ( نسبت به ساير رشته هاي علوم و مهندسي ) و عدم اطلاع صنعتگران و حتي گاهي فارغ التحصيلان از امتيازات اين رشته بوده است. اين اشكالات سبب شده است كه فارغ التحصيلان اين رشته در بدو ورود به صنعت، نسبت به محيط كاري خود بي اطلاع و نا آگاه باشند و بيشترين تخصص خود را در محيط هاي كاري و پس از دوره دانشگاهي كسب نمايند كه عمدتاً بسيار محدود و تنها در حيطه كاركردي خاص مي باشند. اين مسائل باعث شده در پاره اي از موارد مهندسين شيمي نسبت به فارغ التحصيلان دوره هاي پايين تر كه مدت كوتاهتري را در دوره هاي كارداني گذرانده اند، كارآيي كمتري داشته باشند. همانطور كه گفته شد، يكي از بزرگترين اشكالات دوره هاي آموزشي مهندسي شيمي عدم رعايت جنبه هاي كاربردي دروس و بي توجهي به
نياز هاي واقعي صنايع شيميايي فعال كشور است. از طرف ديگر امكانات آموزشي كشور بسيار محدود است، و نمي توان در موقعيت فعلي به ارائه روشهاي آموزشي پر هزينه و دور از ذهن تكيه كرد و بايد شرط واقع بيني را پيش از ارائه هر راه حلي در نظر داشت. با توجه به تمامي آنچه كه گفته شد ديدگاه كلي در اين بازنگري به صورت زير خلاصه مي شود.

الف - هدف، كاربردي تر كردن سيستم آموزشي مهندسي شيمي با توجه به نياز هاي صنايع شيميايي و جهت گيري‌هاي اقتصادي كشور و ارائه برنامه مفيد و منسجم از دروسي است كه دانش و معلومات اين گروه از متخصصين را به حد مناسب و كارآمدي برساند.
ب - هر پيشنهادي براي اصلاح برنامه آموزشي مي بايست با توجه به امكانات موجود مراكز آموزشي باشد.
ج - از آنجايي كه هرگونه تغيير ناگهاني در سيستم آموزشي، باعث بي نظمي و هدر رفتن توانايي هايي مي شود، بايد به نكات مثبت و قوت نظام آموزشي قبلي توجه كامل شده و سعي گردد اين نكات همچنان محفوظ بمانند.
د – بازنگري بايد به عنوان يك امر مستمر در نظر گرفته شود بويژه با توجه به تحولات سريع علمي و صنعتي در جهان.
ه – علاوه بر بازنگري بايد راهكارهاي ارزيابي كيفيت آموزشي و پايش مستمر برنامه ها را نيز طراحي و استفاده كرد.

در بازنگري دروس روش كار بدين صورت بوده است كه برنامه قديم در جلسات متعدد كميته تخصصي مورد بررسي قرار گرفت و ابتدا دروس برنامه جديد از حيث واحد و هدف درس مشخص و براي هر درس سرفصل متناسب با اهداف درس توسط اساتيد متخصص آن درس نوشته شد. سپس اين سر فصل ها در جلسات 3 نفره يا 4 نفره تخصصي مورد بحث و بررسي قرارگرفته و پس از اصلاحات درجلسه عمومي كميته تخصصي مطرح شدند. در جلسات عمومي كميته تخصصي تمام دروس به ترتيب پايه، اصلي، تخصصي و اختياري مورد بررسي و تصويب نهايي قرار گرفته اند. شايان ذكر است دروس علوم پايه با همكاري گروه‌هاي مختلف دانشكده علوم بازنگري شده‌اند.

2 - 2 - ويژگي هاي برنامه جديد كارشناسي مهندسي شيمي
- حذف همپوشاني ها در دروس مختلف
- در نظر گرفتن نياز بازار كار در تدوين سرفصل ها
- همراهي با تحولات علمي چند سال اخير بويژه از نظر نرم افزاري
- حذف دروسي كه كاربرد چنداني در حال حاضر در صنعت ندارند
- افزايش دروس آزمايشگاهي
- تاكيد بر استفاده از نرم افزارهاي مهندسي در دروس مختلف
- افزودن دروسي مانند روش تحقيق در مهندسي شيمي جهت آشنايي دانشجويان با روش گزارش نويسي، روش جمع آوري اطلاعات از كتب و مقالات و ……
-ايجاد درس طراحي به كمك كامپيوتر با تاكيد بر اجرا به صورت عملي ـ نظري
-افزودن سقف دروس اختياري و تنوع بخشي به آنها در جهت گسترش معلومات دانش آموختگان.

2 - 3- طول دوره و شكل نظام آموزشي
اين برنامه شامل 141 واحد و براي يك دوره 4 ساله شامل 8 ترم تحصيلي و يك كارآموزي تابستاني طراحي شده است. طول هر نيمسال 16 هفته آموزش كامل در نظر گرفته شده است. هر واحد درسي نظري به مدت 16 ساعت و عملي به مدت 48 يا 32 ساعت و كارگاهي به مدت 48 ساعت در طول نيمسال ( 16 هفته ) تدريس مي گردد.

مقايسه برنامه قديم و جديد از نظر نوع و تعداد واحدها
نوع درس تعداد واحد در برنامه قديم تعداد واحد در برنامه قديم
دروس عمومي 21 واحد 21 واحد
دروس پايه 48 واحد 30 واحد
دروس اصلي 53 واحد 54 واحد
دروس تخصصي 13 واحد 24 واحد
دروس اختياري 6 واحد 12 واحد
جمع : 141 واحد 141 واحد
1391/11/04 تاریخ به روزرسانی:
6408 تعداد بازدید:
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الكترونيكي شما    
توضيحات  
تغییر کد امنیتی  
كد امنيت  
 
کلیه حقوق وب سایت متعلق به پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه اصفهان می باشد
Powered by DorsaPortal